السيد الطباطبائي ( مترجم : همداني )

477

تفسير الميزان ( فارسي )

كه در آن رواياتى كه آيه را به صورت * ( « وَأَنْذِرْ عَشِيرَتَكَ الأَقْرَبِينَ ) * و رهطك منهم المخلصين » قرائت كرده‌اند و آن را به اهل بيت و نيز به ابى بن كعب نسبت داده‌اند منظور تفسير آيه بوده ، يعنى جمله « و رهطك منهم المخلصين » توضيح عشيره اقربين و تفسير آن است ، نه اينكه آيه به اين صورت نازل شده و نيمى از آن در قرآنها ساقط شده باشد . و در مجمع در ذيل جمله * ( « وَتَقَلُّبَكَ فِي السَّاجِدِينَ » ) * گفته : بعضىها گفته‌اند : معناى آن اين است كه خدا تو را مىديد كه از صلب پيغمبرى ساجد ، به صلب پيغمبرى ديگر منتقل مىشدى ، تا آنكه تو را در حالى كه خودت نيز پيغمبرى بيرونت كرد . و اين معنا را از ابن عباس نقل كرده‌اند ، و ناقل از ابن عباس ، عطاء و عكرمه است ، از امام ابى جعفر و امام ابى عبد اللَّه ( ع ) نيز روايت شده كه فرمودند : يعنى او را كه از صلب اين پيغمبر به صلب آن پيغمبر منتقل مىشد مىديد ، تا آنكه او را از زمان آدم تا زمان پدرش از صلب پدرش از راه نكاح نه زنا بيرون آورد « 1 » . مؤلف : اين روايت را غير طبرسى ساير روات شيعه نيز نقل كرده‌اند و از غير شيعه سيوطى هم در الدر المنثور از ابن ابى حاتم و ابن مردويه و ابى نعيم ، و غير ايشان از ابن عباس ، و غير او روايت كرده است « 2 » . باز در مجمع البيان است كه جابر از ابى جعفر ( ع ) روايت كرده كه فرمود : رسول خدا ( ص ) فرمود : قبل از من از ركوع و سجود برنخيزيد و به ركوع و سجود نرويد ، زيرا من همانطور كه پيش روى خود را مىبينم ، عقب سرم را نيز مىبينم ، آن گاه اين آيه را تلاوت كرد « 3 » . مؤلف : در عبارت روايت آمده كه قبل از من بلند نشويد و پايين نشويد و منظورش همان سر به سجده نهادن و از سجده برخاستن است ، كه گفتيم . و اين روايت را الدر المنثور هم از ابن عباس و غير او نقل كرده است « 4 » . و در الدر المنثور است كه ابن ابى شيبه و احمد ، از ابى سعيد روايت كرده‌اند كه گفت : در حالى كه ما داشتيم با رسول خدا ( ص ) مىرفتيم ، شاعرى پيدا شد و شروع كرد به سرودن اشعار ، رسول خدا ( ص ) فرمود : اگر جوف

--> ( 1 ) مجمع البيان ، ج 7 ، ص 207 . ( 2 ) الدر المنثور ، ج 5 ، ص 98 . ( 3 ) مجمع البيان ، ج 7 ، ص 207 . ( 4 ) الدر المنثور ، ج 5 ، ص 100 - 99 .